در حاشیه دهمین گردهمایی مدیران فناوری و رؤسای مراکز رشد دانشگاه‌های علوم پزشکی کشور از محصول شرکت دانش بنیان پردیس پژوهش فناوران یزد( مستقر در پارک علم و فناوری یزد) با حضور وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و معاون علمی و فناوری ریاست جمهوری رونمایی شد. در این مراسم از هفت محصول دانش بنیان دیگر نیز رو نمایی شد و محصول شرکت پردیس پژوهش فناوران یزد، جزو هشت محصول برتر کشور معرفی شد. این که این محصول چیست و فواید و مزایای آن برای کشور چیست، ما را بر آن داشت تا گفتگویی با مسعود حافظی اردکانی، مدیرعامل این شرکت داشته باشیم:

جناب حافظی ضمن عرض تبریک به خاطر کسب این موفقیت بزرگ، لطفا این محصول رو برای ما معرفی کنید

اگر بخواهم هیدروکسی آپاتیت کربنات های نانو ساختار را معرفی کنم باید بگویم ماده ای است که 70 درصد استخوان و 90 درصد از دندانمان را تشکیل می دهد  و به دلیل اینکه در بدن ما وجود دارد زیست سازگاری خیلی خوبی داشته و می تواند با بدن سازگار شود. نانو مقیاس این ماده در سال 93 اخذ شده و طی چند سال گذشته تلاش شده است که مجوز های غذا و دارو و صنعت و معدن آن نیز کسب شود. در نهایت سال گذشته مجوز غذا و دارو برای کاربرد های آرایشی بهداشتی نیز اخذ شده  است.

کاربردهای این محصول چیست؟

کاربرد هایی که برای این محصول تعریف شده در دهان شویه، خمیر دندان، نخ دندان، وارنیش (که برای دندان استفاده می شود)، کرم ضد آفتاب، کرم جوان ساز پوست، ماسک ها و … است.

پودر تولیدی ما متخلخل  است، از این رو آن را داخل پارچه قرار دادیم و از آن یک لایه ماسک درست کرده و با یک شرکت که در حال تولید ماسک است ارتباط برقرار کرده و در حال حاضر این شرکت برای تولید لایه ی میانی ماسک و برای جذب ذرات کوچکتر از 300 نانومتر از پارچه ی ما استفاده می کند.

محصول دیگری که از آن تولید شد خمیر بند آورنده ی تولیدی استخوان بوده است که با شرکت تولید کننده ی بند آورنده ارتباط گرفته و محصول را تولید کردیم و در حال اخذ مجوز های نهایی آن برای عرضه به بازار هستیم. موارد مطرح شده کلیتی در مورد ماده و نوع آن بود.

  آیا این محصول کاملا بومی است و تاکنون چه مراحلی برای تولید آن طی شده است؟

این محصول ثبت اختراع شده و مواد اولیه ی آن وارداتی است و ما در اینجا فرایند هایی بر روی آن انجام می دهیم که از آن ماده ای جدید با ارزش افزوده زیاد تولید می شود.

کاربرد های دیگری نیز از این ماده بدست می آید، دردنیا هیدروکسی آپاتیت به عنوان جایگزین استخوان مورد استفاده قرار می گیرد یعنی این ماده که دقیقا ساختاری مانند استخوان را دارد در افرادی که در تصادفات یا بر اثر سرطان قسمتی از استخوانشان را از دست داده اند در حفره ای که ایجاد شده جای گذاری می شود و پس از مدتی داخل استخوان عصب و رگ خونی ایجاد می شود و بافت جایگزین شده به عنوان بخشی از استخوان شناخته می شود و بعد از مدتی ماده جذب شده و استخوان طبیعی در آن جا تشکیل می شود. زمانی که هیدروکسی آپاتیت در کنارترکیب کلسیم فسفاتی دیگر باشد این اتفاق برایش رخ می دهد.

کاری که در ایران انجام می شود این است که تکه هایی از استخوان اجساد بیرون آورده و استخراج می شود و جایگذاری انجام می شود و مقداری از این ماده نیز بصورت وارداتی تامین می شود که ما می خواهیم سهم واردات را تا حدی بگیریم و جایگزین کنیم. در همین راستا هم اکنون در حال مذاکره با سرمایه گذار هستیم برای اینکه بتوانیم این استفاده را نیز تجاری کنیم.

گویا این محصول در زمینه جوان سازی پوست نیز کاربرد دارد؟ می شه لطفا در این مورد توضیح بدید.

بله درست است. کاربرد دیگری که برای آن تعریف شده در مورد بحث جوان سازی پوست در ایران با استفاده از تزریق هیالورونیک اسید است که مکانیزم آن تزریق در محل خط خنده و فک است و این ماده پس از تزریق با جذب آب، در پوست ایجاد تورم کرده و چاله ی پوست پر شده و پوست جوان می گردد

دو برند آمریکایی به جای هیالورونیک اسید از هیدروکسی آپاتیت استفاده می کند و این امر در ایران نیز با هزینه ای بالا تزریق می شود. مکانیزم عمل هیدروکسی آپاتیت این است که در جایی که تزریق شده کلاژن سازی را القا می کند و پوست در آن محل کلاژن طبیعی می سازد و حفره ی پوست از این طریق پر می شود.

این محصول در حال حاضر مجوز هم دارد؟

مراحل اخذ مجوز بیش از دوسال طول کشیده و در این فرایند با توجه به اینکه این اولین بار بوده که این ماده در ایران مجوز می گرفته مشکلات زیادی وجود داشته از عدم آشنایی با این محصول گرفته تا اقدامات مربوط به تست این ماده که چون برای اولین بار در ایران آمده بود جایی این تست ها را نداشتند و حتی نمی دانستند چه تست هایی باید روی این محصول برای اهدای مجوز صورت پذیرد. به هر حال پس از طی مسیری طولانی سرانجام توانستیم مجوز این ماده را اخذ کنیم.

حالا که صحبت از مشکلات شد لطفا بفرمایید چه موانع و مشکلاتی برای ساخت و تولید این محصول داشتید و احیانا دارید؟

شاید اصلی ترین مشکل ما در مورد ساخت این محصول واردات ماده اولیه است که باید از خارج از کشور صورت بگیرد و در این مورد نیز تدابیری اندیشیده ایم و قصد داریم در صورت امکان خودمان تامین کننده این ماده اولیه برای خودمان باشیم و آن را برای خودمان تولید کنیم.

  با توجه به دانش بنیان بودن شرکت شما آیا تا کنون حمایت دولتی از شرکت شما صورت گرفته یا خیر؟

حمایت معمولا از طریق کارگزاران انجام می شود، به عنوان مثال ما با حمایت ستاد نانو و معاونت علمی و فناوری به نمایشگاه خارجی رفتیم، قسمتی از هزینه های کلاس های آموزشی که برای پرسنل در نظر گرفته شده را ستاد نانو پرداخت کرده، قسمتی از هزینه های اخذ مجوز ها، ارائه مشاوره های حقوقی، مالی و حمایت های مالی به صورت تسهیلات نیز توسط این ستاد پرداخت شده است. ولی حمایت بلاعوض تا کنون از جایی صورت نگرفته است.

در حال  حاضر در مرحله ی تجاری سازی محصول خود هستید؟

بله. محصول تولید شده، تجاری سازی شده و ما در حال ارائه آن به شرکت های آرایشی بهداشتی هستیم و آن ها در مرحله ی اخذ مجوز محصولاتشان جهت ارائه به بازار هستند که این امر نیز فرایندی زمان براست و اصلی ترین مشکل موجود در این مسیر کند بودن سیستم غذا و داروی ایران است و این مسئله تا  حد زیادی آزار دهنده بوده است و امیدواریم با مدیریت جدیدی که روی کار آمده است این موضوع نیز حل شود.

حضورتان در پارک علم و فناوری یزد چه مزایایی برای شما داشته است؟

خب قطعا حضور در مجموعه پارک علم و فناوری که در آن جمعی از شرکت های فناور حضور دارند بسیار موثر است. شرکت  از بدو تاسیس خود در سال 90  در پارک  علم و فناوری یزد حضور داشته است که این حضور برای شرکت ما مزایایی از جمله استفاده از تسهیلات و خدمات پارک داشته است.

  صحبت پایانی اگر دارید بفرمایید

نظر بنده اینست که خیرین خیر رساندن خود را تنها در ساخت مدرسه و مسجد و سرای سالمندان نبینند و اگر بتوانند پولشان را در یک مرکز دانش بنیان هزینه کنند علاوه بر اشتغالزایی برای جوانان، خودشان نیز می توانند از سود حاصل از این امر درامد زایی داشته باشند و از سود حاصل به ساخت مساجد و مدارس بپردازند

ساخت اینگونه اماکن اجر اخروی را در پی دارد اما بهتر است که پولشان را راکد نکنند و در سرمایه ای مولد آن را خرج کنند.