پارک علم و فناوری یزد دومین پارک تاسیس شده در کشور است که از سال 1380  فعالیت خود را آغاز نموده و به عنوان یکی از پارک های پیشرو در کشور توانسته گام های بلندی را در عرصه توسعه فناوری کشور بردارد. این مجموعه در راستای رسالت خود مبنی بر حمایت از شرکت های دانش بنیان، تاکنون ضمن ایجاد و توسعه فضاهای فیزیکی و تامین زیر ساخت های لازم جهت استقرار مؤسسات فناور، بیش از 300 شرکت را تحت قالب مراکز چند مستاجره، مراکز رشد و مراکز رشد اقماری، تحت پوشش خود قرار داده است.

در سال های اخیر مساله واگذاری زمین های طرح جامع پارک علم و فناوری یزد به شرکت های مستقر در آن با توجه به کمبود فضای فیزیکی و افزایش تقاضا برای حضور در آن، یکی از مسائل مهم بوده که با تاکید رئیس جدید پارک علم و فناوری یزد موضوع به اولویت نخست کاری هیات رئیسه پارک تبدیل شده است.

به این بهانه و به منظور آگاهی از فعالیت های عمرانی پارک علم و فناوری یزد، به سراغ حسین رحیمی، مدیر امور عمرانی و مسئول هماهنگ کننده امور پشتیبانی پارک رفتیم:

جناب رحیمی لطفا در ابتدا توضیحاتی در زمینه برنامه های توسعه ای پارک که منجر به شکل گیری اکوسیستم نوآوری و کارآفرینی در استان خواهد شد، بفرمایید.

اگر بخواهم سرفصل های اصلی برنامه های توسعه ای پارک علم و فناوری یزد را نام ببرم باید به تملک مجموعه کارخانه اقبال و تبدیل آن به مرکز فناوری و ستاد پارک علم و فناوری یزد، تعریف ناحیه علم و فناوری به وسعت 40 هکتار، پیگیری تملک و آغار به کار کارخانه نوآوری درخشان با همکاری سازمان عامل منطقه ویژه علم و فناوری و استقرار در اراضی طرح جامع پارک اشاره کنم. البته تامین فضا در قالب اجاره ساختمان هم بخش دیگری از اقدامات توسعه ای پارک می باشد.

از مورد اول شروع کنیم. ابتدای کار و تاسیس پارک علم و فناوری یزد….

به دنبال مصوبه هیات محترم دولت در سال 1382 کارخانه اقبال واقع در مرکز شهر یزد جهت راه اندازی مرکز فناوری، به پارک علم و فناوری یزد واگذار شد. با توجه به لزوم حفظ این اثر ارزشمند به عنوان نخستین کارخانه صنعتی استان یزد، تلاش شد با مرمت و احیاء این کارخانه، ضمن حفظ بافت و هویت سنتی آن، این مجموعه به یک مرکز علمی و فناوری تبدیل شود که بر این اساس با استفاده از مشاورین برجسته، طراحی مجموعه انجام و از ابتدای سال 1383 فعالیت مرمتی آن آغاز شد و در سال 1385 به بهره برداری رسید. هم اکنون بیش از 185 شرکت فناور در این مجموعه بی نظیر مشغول به فعالیت هستند.

در واقع زمین این مجموعه 36910 مترمربع بوده که 22000 مترمربع زیربنای آن و 17445 مترمربع محوطه سازی انجام شده است.

از مجموع 22000 متر مربع زیر بنا، حدود 13000 متر مربع فضا بازسازی و مرمت شده و در اختیار پردیس های زیست فناوری و سیستم های پیشرفته صنعتی، فناوری اطلاعات و ارتباطات و علوم انسانی و هنر قرار گرفته است و با توجه به تقاضای بالای پذیرش در پردیس ها از سال 1390 بیش از 6000 متر مربع ساختمان نیز احداث و مورد بهره برداری قرار گرفته است. هم اکنون نیز ساختمان مرکز رشد مرکز فناوری اقبال با زیر بنای حدود 3000 متر مربع در حال احداث است که اجرای اسکلت ساختمان به پایان رسیده و انشالله به زودی عملیات نازک کاری ساختمان در دستور کار قرار خواهد گرفت. باید اضافه کنم که بخشی از ساختمان در دست احداث به کاربری هایی چون سالن همایش، فضای کار اشتراکی وTech-SHOW  اختصاص می یابد.

مزیت های انتخاب این کارخانه برای تبدیل به یک مرکز فناوری چه بوده است؟

خب این مکان مزیت های فراوانی داشت که از آن جمله می توان به قرار گرفتن در مرکز تجاری شهر یزد، نزدیکی به مراکز علمی و دانشگاهی، وجود زیر ساخت های شهری ( آب، برق، گاز، مخابرات و …)، ارزش تاریخی بنا و زیبایی بصری و وجود شریان های ارتباطی متنوع اشاره کرد.

 

در برنامه های توسعه ای پارک یزد به تعریف ناحیه علم و فناوری به وسعت 40 هکتار اشاره کردید. در این مورد توضیح بیشتری می دهید؟

در راستای طرح بازآفرینی شهری و ایجاد پهنه های علم و فناوری، ناحیه علم و فناوری اقبال به عنوان یک طرح در دستور کار قرار گرفته است. حضور کانون های علم و فناوری در بافت های شهری دارای منافع دو سویه، برای اکوسیستم های علم و فناوری و بافت های شهری است؛ به گونه‌ای که خدمات موجود در شهر، نیروی محرکه‌ای در افزایش کارایی اکوسیستم هستند و از سوی دیگر حضور کانون های علم و فناوری در بافت های شهری موجب شکل گیری حوزه خلاق شهری می شود که به تبع آن می توان شاهد بازآفرینی پایدار بافت های ناکارآمد و فرسوده شهری بود. همانگونه که احیای یک کارخانۀ صنعتی متروکه و بافت اطراف آن توانست از خدمات شهری و اجتماعی بافت اطراف، در جهت گسترش و توسعۀ خود بهره ببرد. این فرایند همچنان می‌تواند توسعه یافته و محدوده وسیع‌تری را در بر گیرد.

«ناحیه علم و فناوری به وسعت 40 هکتار پیرامون مرکز فناوری اقبال» به دنبال آن است که با ایجاد یک «حوزۀ خلاق شهری و دانش بنیان» پیرامون مرکز فناوری اقبال، بستر توسعۀ این «کانون علم و فناوری» را مهیا کند تا مؤسسات و شرکت های دانش بنیان ضمن بهره مندی از مزایای آن، بازآفرینی و توسعه بافت شهری را نیز تسریع بخشند.

شما فرمودید که در مورد احداث کارخانه نوآوری در یزد هم پارک علم و فناوری یزد پیگیری های لازم رو انجام می دهد.

درسته. تملک و آغار به کار کارخانه نوآوری درخشان در محل قبلی کارخانه نساجی درخشان یزد  با همکاری سازمان عامل منطقه ویژه علم و فناوری  در حال انجام است. همانطور که مستحضرید کارخانه قدیمی درخشان در یکی از محلات اصیل یزد یعنی در خیابان چمران واقع شده است که دسترسی خوبی به زیرساخت های مختلف از جمله ادارات دولتی، مرکز شهر، راه آهن، فرودگاه و مناطق مسکونی پرجمعیت دارد.

طبق برنامه ریزی های به عمل آمده و ظرفیت های خاص استان یزد، این کارخانه نوآوری ظرفیت خوبی برای ایجاد واحدهایی از جمله مراکز نوآوری، مراکز شتاب دهی، مراکز کار اشتراکی، استارت آپ ها و …. دارد.

در صحبتاتون گفتید بخش دیگری از اقدامات توسعه ای و تامین فضای پارک در قالب اجاره ساختمان صورت می گیرد. میشه توضیح بیشتری در این زمینه بفرمائید؟

بله، همانگونه که خدمتتان عرض کردم بدلیل تقاضای بالای استقرار در پارک علم و فناوری یزد، یکی از چالش های همیشگی پارک تامین فضا بوده است. یکی از روش های تامین این نیاز، اجاره فضای مناسب کاری می است.

راه اندازی پایلوت های فناوری از جمله برنامه های توسعه ای پارک در قالب اجاره فضا بوده است که نیاز بخشی از شرکت های مستقر در پارک به فضای کارگاهی جهت تولید محصولات را حل نموده است

راه اندازی ساختمان شماره 2 مرکز رشد علوم انسانی با گرایش های صنایع دستی و گردشگری در بافت تاریخی یزد در قالب اجاره ساختمان شمس الدین نیز در همین راستا انجام شده است.

باید اضافه کنم، در راستای راه اندازی مراکز توسعه فناوری، اجاره یکی از بلوک های ساختمان مؤسسه فرهنگی تحقیقاتی اخوان دستمالچی در دستور کار قرار داردکه بر اساس آن بزودی مرکز توسعه فناوری سرامیک در این مکان مستقر خواهد شد

همچنین با همکاری اداره کل آموزش و پرورش استان و انجمن نساجی، راه اندازی مرکز توسعه فناوری نساجی در محل هنرستان شهید ابراهیمی نیز در دستور کار قرار دارد.

 و در پایان مهم ترین سوال. در مورد پروژه اراضی طرح جامع و آماده سازی آن برای  واگذاری به واحدهای فناور مستقر در پارک علم و فناوری یزد، بفرمایید  از ابتدا چه کارهایی انجام شده و  وضعیت این اراضی در حال حاضر به چه صورت است؟

یکی دیگر از پروژه های پارک که منشاء تحولات اساسی در استان و کشور خواهد شد، استقرار در پردیس جدید پارک (طرح جامع) می باشد که در این راستا و با حمایت مسئولین استان، زمینی به مساحت 67 هکتار مقابل سایت دانشگاه یزد با موقعیت عالی، تملک و کارهای مطالعاتی (توجیهی اقتصادی ، فنی، زیست محیطی و پدافند غیر عامل) به انجام رسیده و مجوزهای وزرات علوم، تحقیقات و فناوری، سازمان حفاظت محیط زیست، سازمان پدافند غیر عامل نیز اخذ شده است.

با توجه به “آیین نامه اجاره بلند مدت اراضی پارک های علم و فناوری” ابلاغی از سوی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری، با حمایت سازمان مدیریت و برنامه ریزی استان، اعتباری جهت آماده سازی 20 هکتار اولیه اراضی طرح جامع اخذ و با توجه به مشکلات فضایی فعلی پارک علم و فناوری یزد مانند استیجاری بودن غالب فضاهای موجود و بار مالی تحمیل شده در هر سال، در نوبت استقرار بودن تعداد زیادی از موسسات پذیرش شده و در حال پذیرش، لزوم واگذاری زمین به موسسات توسعه یافته جهت استقرار در محل پردیس جدید، عدم جذب شرکت های بزرگ فناور به علت محدودیت فضا و کمبود فضا به عنوان یکی از موانع توسعه مؤسسات تحت پوشش، عملیات عمرانی آماده سازی 20 هکتار اولیه پروژه شامل نخاله برداری، تسطیح و خیابان کشی و جدول گذاری آغاز و در حال حاضر بیش از 40 درصد پیشرفت فیزیکی دارد.