رییس پارک علم و فناوری یزد مطرح کرد:

به گزارش روابط عمومی پارک علم و فناوری یزد ،داریوش پورسراجیان در گفتگوی اختصاصی با نشریه عتف فعالیت ها و دستاوردهای این پارک در طی ۱۵سال را تشریح کرد:

سال 95 پانزدهمین سال تاسیس پارک علم و فناوری یزد است. پارکی که همواره یکی از پارک های پیشرو در کشور بوده و در حال حاضر نیز جزو پارک های علم و فناوری برتر کشور قرار دارد. همچنین این پارک مبدع بسیاری از اتفاقات و رویدادهای علمی معتبر در کشور بوده است. مرکز نوآوری، مراکز رشد شهرستانی، مرکز رشد تخصصی فناوری اطلاعات و ارتباطات و جشنواره ملی ایده های برتر از مواردی است که برای اولین بار در کشور از سوی پارک یزد طراحی و راه اندازی شدند.

با توجه به این که امسال پانزدهمین سالگرد تاسیس پارک علم و فناوری یزد بود لطفا در مورد تاریخچه ی شکل گیری پارک ها به طورکلی در ایران و هدف از تأسیس آن ها و بعد چگونگی شکل گیری و اهداف پارک علم و فناوری یزد توضیح دهید.

در بحث تاریخچه در واقع در کشور دو مسیر به صورت موازی در حوزه پارک های فناوری طی می شود. یک مسیر همکاری بین دفتر مطالعات فناوری دانشگاه صنعتی شریف و دفتر همکاری های فناوری ریاست جمهوری بود که در نهایت منتج شد به تاسیس پارک فناوری پردیس که در حال حاضر وابسته به معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری است. در مورد یزد از اواخر دهه 60 ایده هایی مطرح بوده است و مطالعاتی هم بر اساس آن صورت می گیرد و در نهایت در سال80 استان های یزد،گیلان، آذربایجان شرقی، فارس، سمنان و خراسان مجوز تاسیس پارک های علم و فناوری را از شورای گسترش آموزش عالی می گیرند نهایتا پارک یزد در ۲۰ مرداد ۱۳۸۰ رسما فعالیت خود را آغا ز می نماید.

فضای عمومی کسب و کار کشور باید به سمت دانش بنیان شدن سوق پیدا کند، باید صنعت کشور دانش بنیان باشد تا بازار فناوری رونق پیدا کند.

هدف از شکل گیری این پارک ها چه بود ؟ و پارک علم و فناوری یزد بر اساس اهداف ملی راه اندازی شد یا بر اساس چشم انداز هایی که درون استان برایش دیده شده بود؟

اساس نامه، تشکیلات و ساختار به صورت ملی تدوین شده است. مجموعه پارک های علم و فناوری کشور، مانند دانشگاه ها و پژوهش گاه ها، دستگاه های ملی هستند که زیر نظر هیئت امنا اداره می شوند و مدیریت پارک ملزم به اجرای مصوباتی است که از سوی هیئت امنا ابلاغ می شود اما پارک ها در زمینه هایی فعالیت می کنند که مبتنی بر مزیت ها و قابلیت های منطقه ای است به ویژه پارک های اولیه که خودشان نقش پر رنگی در طراحی ساختارشان داشتند و توانمندی ها و قابلیت های تیم موسس نقش چشم گیری در مسیر شکل گیری آنها داشته است. به عنوان مثال اولین مرکز نوآوری در پارک یزد شکل گرفت و تا سال ها این مرکز مختص پارک یزد بود که کم کم به یک روند عمومی تبدیل شد و دیگر پارک ها نیز این مرکز را راه اندازی کردند. اولین صندوق پژوهش فناوری و اولین جشنواره ملی ایده های برتر ازدیگر مواردی است که برای اولین بار از سوی پارک یزد راه اندازی شدند.

هدف اصلی پارک یا به عبارتی خروجی ای که انتظار داریم از پارک بگیریم، توسعه کسب و کار مبتنی بر دانش است. ما مجموعه هایی را مورد حمایت قرار می دهیم که محصول آ نها تکنولوژی و فناوری ناشی از دانش است

حال عناصر پارک هرکدام وظیفه خاص خود را دارند، مراکز رشد وظیفه شکل دهی و تقویت شرکت ها را دارد، پس از آن شرکت ها در فضاهایی که اصطلاحا چند مستاجره نامیده می شوند مستقر می شوند و از این جا به بعد هم افزایی بین شرکت ها است که باید منجر به ارزش افزوده شود. مرکز نوآوری وظیفه ترویج فرهنگ نوآوری و خلاقیت بین افراد را دارد تا این افراد به مخاطبین مرکز رشد و سپس پارک تبدیل شوند. صندوق پژوهش و فناوری بازوی مالی است که وظیفه ارائه تسهیلات مالی و تامین منابع حوزه توسعه و فناوری رو بر عهده دارد.

پارک علم و فناوری یزد چقدر در رسیدن به اهدافی که در ابتدای تاسیس تعریف شد موفق عمل کرده است؟

به شکل نسبی پارک ها و به ویژه پارک علم و فناوری یزد را موفق می دانم اما اگر بخواهم به شکل کمی توضیح دهم، شاخص هایی مانند میزان اشتغال ایجاد شده، هزینه ایجاد شغل، ارزش افزوده ایجاد شده توسط شرکت ها مطرح می شوند و بررسی این شاخص ها نشان می دهد که پارک های علم و فناوری با فاصله زیادی نسبت به سایر مکانیزم های توسعه اقتصادی، موفق عمل کرده اند. به ویژه زمانی که میزان هزینه ای که به عنوان سرمایه گذاری در پارک صرف شده است را مبنای مقایسه قرار می دهیم.

پس به نظر شما جایگاه فعلی پارک ها در تولید ارزش افزوده قابل قبول می باشد ؟

بله. با در نظر گرفتن عمر پارک ها و به نسبت سرمایه گذاری و حمایت یک هشده قابل قبول است.اگر در حمایت، منطق وجود نداشته باشد به نفع شرکت ها نیست، بلکه منجر به نابودی آن ها می شود. یعنی اگر تعمدا فعالین اقتصادی را از فضای واقعی کسب و کار دور کنیم به نابودی آنها کمک کرده ایم.

به نظر شما چه اقداماتی لازم است تا این شرکت ها به یکی از ستون های اقتصاد کشور تبدیل شوند؟

در واقع مجموعه ای از اتفاقات می تواند مانع یا تسهیل کننده این مسیر باشد. فضای عمومی کسب و کار کشور باید به سمت دانش بنیان سوق پیدا کند، باید صنعت کشور دانش بنیان باشد تا بازار فناوری رونق پیدا کند. اگر در کشور بازار توسعه و فناوری وجود نداشته باشد شرکت ها آسیب می بینند، به همین دلیل دغدغه اصلی ما بازار تقاضا است نه تولید فناوری. در حال حاضر در بعضی از حوزه ها صادرات فناوری موفقی داریم و این موضوع نشان می دهد که دیگر عناصر اقتصادی کشور نیز باید همراه با بخش توسعه و فناوری حرکت کنند.

پس طبق گفته های جنابعالی نتیجه می گیریم که چون صنایع کشور سنتی است بازاری برای جذب فناوری تولید شده در پارک ها نیست.

باید برای فناوری تولید شده در پارک ها بازار تقاضا وجود داشته باشد تا این شرکت ها موفق عمل کنند و در حال حاضر راه نجات، صادرات فناوری تولید شده توسط شرکت ها است و شاخص های ما در بحث صادرات از موفقیت شرکت هایمان حکایت دارند. اما توسعه اقتصاد دانش بنیان به عنوان هدف غایی پارک ها درگرو حرکت متناسب همه اعضای مجموعه اقتصادی کشور می باشد که پارک ها تنها یک عضو آن هستند. بنابراین تولید سنتی و فضای غیررقابتی کسب و کار مانع اصلی توسعه دانش بنیان می باشد. البته این نکته را هم باید عرض کنم که این موضوعی دوطرفه است و تغییر وضعیت صنعت با فشار تکنولوژی تسریع می شود یعنی فشار عرضه فناوری تا حدی می تواند برروی حرکت صنعت به سوی مدرن شدن تاثیر بگذارد و در کل من افق روشنی را برای این حوزه م یبینم.

در حال حاضر چه تعداد شرکت در پارک علم و فناوری یزد مستقر هستند و بیشتر در چه حوزه هایی فعالیت دارند؟

در حال حاضر 178 شرکت در پارک علم و فناوری یزد چه در قالب شرکت های مستقر در ساختمان چند مستاجره و چه در مراکز رشد مختلف حضور دارند. که عمدتا در حوزه ی ICT فعال هستند. بعد از این حوزه بیوتکنولوژی، مهندسی پزشکی، نانو و مواد پیشرفته جز حوزه های فعال پارک هستند و البته حوزه علوم انسانی و هنر یا فناوری های نرم. ضمنا ما پارک را در زمینه خاصی محدود نکردیم و اگر در تیمی پتانسیل و ایده قابل حمایتی وجود داشته است آن ها را در قالب شرکت های فناوری حمایت کردیم ورود به حوزه فناوری های نرم یکی از مواردی است که خیلی نوآورانه و البته جسورانه برای اولین بار در پارک علم و فناوری یزد مطرح شد

چشم انداز پارک علم و فناوری یزد در حوزه ی فناوری های نرم چیست؟

ورود به حوزه فناوری های نرم یکی از مواردی است که خیلی نوآورانه و البته جسورانه برای اولین بار در پارک علم و فناوری یزد مطرح شد و این نکته مد نظر قرار گرفت که مفاهیم مربوط به توسعه فناوری را که عمدتا در حوزه فناوری های سخت تعریف می شد به حوزه علوم انسانی وارد کنیم. با توجه به اینکه حوزه گسترده ای از فعالیت های اقتصادی را می توان در این حوزه تعریف نمود، می توان افق خیلی خوبی را برایش متصور شد. البته فراز و نشیب های این مسیر و چگونگی تبیین آن در حوزه مدیریت کلان فناوری کشور مسئله ای اساسی بود، وضع ضوابط، مقررات و گرفتن مجوزها نیز کار بسیاری برد ولی خوشبختانه در حال حاضر ۷ مرکز رشد علوم انسانی در کشور فعال هستند. تمرکز ما در یزد عمدتا برروی بحث های اقتصاد، مدیریت، علوم اجتماعی، هنر و معماری بوده است و از ابتدای شکل گیری حدود ۶۵ شرکت در این حوزه ایجاد شده است.

در مورد صنایع خلاق که اخیرا مطرح شده و یونسکو بر اساس آن شبکه شهر های خلاق را تعریف کرد که هدف آن رسیدن به کسب و کار مبتنی بر کالای فرهنگی است چه نظری دارید.

عرض کردم کلا در حوزه های نرم فضای کار خوبی وجود دارد و احساس نیاز به این حوزه تا حدودی در جامعه نیز شکل گرفته است. البته ورود به حوزه های جدید نیاز به یکسری پیش زمینه ها و همراهی از سوی مدیران، بخش خصوصی و دانشگاه را دارد. به طور کلی این مفاهیم در حال رونق گرفتن هستند و وظیفه ما در پارک ایجاد بستر و حمایت از کسانی است که قصد فعالیت در این حوزه ها را دارند.

سال گذشته راه اندازی مرکز رشد تخصصی هنر در حال پیگیری بود، الان به کجا رسیده است؟

این موضوع به عنوان زیرمجموعه ای از مرکز رشد علوم انسانی و هنر پیگیری می شود و تفاهم نامه ای سه جانبه بین پارک یزد، دانشگاه یزد و ستاد توسعه فناوری های نرم و هویت ساز معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری امضا شده است تا این مرکز در پردیس هنر دانشگاه یزد راه اندازی شود. البته شاید یک زمانی براساس میزان توجه و استقبال ظرفیت جدا سازی و فعالیت به عنوان یک مرکز مستقل را داشته باشد اما درحال حاضر در مرحله راه اندازی است.

در حال حاضر مهم ترین برنامه یا اولویت شماره یک پارک علم و فناوری یزد چیست؟

برنامه چهارم استراتژیک پارک در هیئت امنا تصویب شده است که با توجه به تحلیل ما از شرایط عمومی اقتصادی، شرایط پسابرجام و هم چنین سیاست های ابلاغی اقتصاد مقاومتی چند محور اصلی را در نظر گرفته ایم. یکی از این محورها بحث بین المللی سازی یا به اصطلاح توسعه صادرات فناوری می باشد. موضوع دیگر توسعه فن بازار و استفاده از ظرفیت آن برای رونق بازار فناوری در استان می باشد. (فن بازار یا تکنومارکت مفهومی عامی است به معنای بازار تبادل فناوری که این بازار به عناصر مختلفی نیاز دارد از جمله عرضه کننده، مکانیزم قیمت گذار، واسطه) در حال حاضر پارک یزد کارگزار فن بازارملی می باشد. محور سوم در برنامه چهارم پارک رونق بخشی به بازار مالی از طریق توسعه صندوق پژوهش و فناوری یزد و چهارمین محور، تمرکز بر مراکز توسعه فناوری تخصصی است از این مراکز تا کنون چهار مورد 1- مرکز توسعه فناوری آب 2-مرکز توسعه فناوری های کاشی و سرامیک 3-مرکز توسعه هنر های دیجیتال 4-مرکز توسعه فناوری های هوایی در دستور کار قرار گرفته است. مرکز توسعه فناوری آب، به عنوان مسئله ی اساسی استان، مرکز توسعه فناوری های کاشی سرامیک با توجه به بازار گسترده فناوری در این حوزه در استان، مرکز توسعه هنرهای دیجیتال ذیل فناوری های نرم و با هدف محتواسازی در این حوزه و توسعه ی فناوری های هوایی با توجه به مزیت های نسبی موجود بویژه در حوزه ICT راه اندازی شده اند

در حال حاضر در پارک یزد هیچ شرکتی در حوزه فناوری های هوایی فعالیت دارد؟

بله، با توجه به گستردگی صنعت هوایی و فناوری های مرتبط با آن، شرکت های ما در حوزه ICT مرتبط با این حوزه حساب می شوند و با اتکا به پتانسیل همین شرکت ها بود که ستاد توسعه فناوری هوایی ریاست جمهوری، پارک یزد را به عنوان قطب تامین فناوری های حوزه ی تجهیزات فرودگاهی در نظر گرفت و در حال حاضر طرح های کلانی وجود دارد که پس از تصویب به شرکت های مرتبط داده می شود تا اجرا کنند به عبارتی با راه اندازی این مرکز، بازاری برای شرکت های ICT در صنعت هوایی ایجاد کرده ایم.

همانطور که اشاره کردید هدف از فعالیت پارک های علم و فناوری ایجاد فناوری و خلاقیت مبتنی بر دانش می باشد، عملکرد سیستم آموزش و پرورش ایران را به عنوان نهادی که اساس تربیت نیروی انسانی را بر عهده دارد در حوزه خلاقیت چگونه می بینید؟

من نمی خواهم وارد تحلیل این وضعیت بشوم اما تجربه نشان داده است که همکاری پارک با عرصه دانش آموزش و پرورش می تواند در موفقیت پارک نقش پررنگی داشته باشد چرا که جریان خلاقیت و نوآوری طبیعتا در سنین دانش آموزش بسیار بهتر نهادینه می شود. به همین دلیل است که بخش بزرگی از مخاطبین ما در مرکز نوآوری پارک، دانش آموزان هستند. و این مرکز هر ساله مسابقات ابتکارات و نوآوری دانش آموزی را برگزار می کند. قویا معتقد هستیم که همکاری ما با آموزش و پرورش می تواند بازار فعالیت در نوآوری مبتنی بر فناوری را بسیار رونق دهد. خیلی از افرادی که در حال حاضر جز فناوران موفق ما هستند کسانی هستند که در سنوات گذشته دوره هایی را در قالب مرکز نوآوری یا جشنواره های مختلف پارک طی کرده اند و در واقع از دوران دانش آموزی با پارک ارتباط داشته اند و تحلیل کلی ما از شرکت های موفقمان این است که درصد بالایی از آنها از دل این جریان برخاسته اند. به همین دلیل در این حوزه سرمایه گذاری می کنیم و تفاهم نامه های خوبی با وزارت آموزش و پرورش داشته ایم.

آموزش و پرورش پذیرای این تعامل بوده؟

خوشبختانه در دوسال اخیر که مسابقات ابتکارات و نوآوری دانش آموزی را در سطح ملی برگزار می کنیم همکاری وزارت آموزش و پرورش و اداره کل آموزش و پرورش استان یزد بسیار خوب بوده است

نظر شما در مورد نحوه حمایت دولت از شرکت های پارک علم و فناوری چیست؟

باید بپذیریم که اگر در حمایت، منطق وجود نداشته باشد به نفع شرکت ها نیست، بلکه منجر به نابودی آن ها می شود. یعنی اگر تعمدا فعالین اقتصادی را از فضای واقعی کسب و کار دور کنیم به نابودی آنها کمک کرده ایم. به هر حال یک زمانی باید وارد فضای واقعی بشوند بنابراین حمایت برای شکل گیری لازم است اما آهسته آهسته باید شرکت ها را به مرحله ای برسانیم که بتوانند روی پای خود بایستند. هم هی توان خود را به کار می گیریم تا در همه حوزه ها، از تامین زیر ساخت گرفته تا تامین منابع مالی حمایت های لازم صورت بگیرد اما همیشه این نگرانی وجود دارد که حمایت ما منجر به این نشود که شرکت ها از فضای واقعی کسب و کار دور شوند.

  • ۱۹ آذر, ۱۳۹۵