میزگرد تخصصی” بررسی نقش شرکت های فناور در راستای جهانی شدن یزد” با حضور معاون برنامه ریزی و سرمایه گذاری اداره‌کل میراث فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری استان و مدیران عامل شرکت ارمغان کویر ایرانیان، شارستان و کویر تیوای ارشد از مدیران شرکت های مستقر در پارک علم و فناوری یزد و برخی از فعالان حوزه گردشگری و میراث فرهنگی یزد به میزبانی روزنامه همشهری یزد برگزار شد.
به گزارش روابط عمومی پارک علم و فناوری یزد، با وجود ثبت جهانی بافت تاریخی شهر یزد، هنوز موضوع تعامل و نقش نهادها و ارگان‎‎های دولتی و خصوصی در قبال این فرصت، نامشخص است؛ درحالی که وجود برنامه‎‎ریزی راهبردی مناسب در این حوزه نیز می‎‎تواند موجب تعامل و هم‎‎افزایی بیشتر همه فعالان این حوزه برای جهانی ماندن یزد شود. یکی از بخش‌‌هایی که در این حوزه می‎‎تواند نقش بسزایی ایفا کند، شرکت‎‎های دانش‎‎بنیان به‌ویژه در حوزه صنایع‌دستی هستند که تاکنون آنچنان که باید مورد توجه برای توسعه گردشگری استان نبوده‌اند. به همین دلیل و با هدف بررسی نقش شرکت‌های فناور پس از ثبت جهانی یزد، میزگردی با حضور فعالان و مسئولان حوزه میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان در دفتر روزنامه همشهری یزد برگزار شد و حاضران در خصوص لزوم برنامه‎‎ریزی و تدوین استراتژی های گردشگری درراستای جهانی شدن و ظرفیت ها و محدودیت های توسعه گردشگری یزد بحث و تبادل نظر کردند.

ضرورت تدوین چشم‌انداز گردشگری
مدیرعامل شرکت کویر تیوای ارشد مستقر در پارک علم و فناوری یزد، ثبت آثار در فهرست ملی و جهانی را از مهم‌ترین دلایل رشد گردشگران خارجی در چند سال گذشته عنوان و اضافه کرد: ثبت جهانی یزد موجب تبلیغ و معرفی بیشتر آثار استان در جهان خواهد شد و ضروری است ظرفیت‌هایی برای ورود بیشتر گردشگر ایجاد شود.
امیر باصولی ادامه داد: نتیجه هم‌افزایی و همکاری بین بخش‌های مختلف دخیل در عرصه میراث فرهنگی استان، تعداد گردشگران خارجی یزد را در بازه زمانی چند ساله از 12 هزار نفر به 130 هزار نفر افزایش داده و اکنون یزد به‌عنوان یکی از رئوس مثلث طلایی گردشگری کشور مطرح است.
باصولی با اشاره به تدوین سند چشم‌‌انداز گردشگری استان در سال‎‎های گذشته، دستاوردهای امروز گردشگری استان را نتیجه برنامه‎‎های راهبردی این چشم‎‎انداز 5 ساله و حتی دستیابی به فراتر از آن دانست.
وی معتقد است اکنون زمان تدوین سندی 20 ساله برای گردشگری استان براساس قابلیت‌های موجود و نیازهای این مقطع زمانی برای تامین زیرساخت‌های لازم در حوزه‌های میراث فرهنگی، گردشگری شهری و بوم‌گردی، فرا رسیده است.

استانداردسازی تبلیغات
حمید رمضانی یکی از فعالان حوزه میراث فرهنگی نیز با بیان این‌که جهانی شدن یزد به‌تنهایی می‌تواند موجب تبلیغ و ترغیب گردشگران برای بازدید از استان شود، اهمیت استانداردسازی پس از امر تبلیغات را یادآور شد.
وی اظهار کرد: اگر مهمانان خارجی احساس خوشایندی از سفر به ایران داشته باشند، این بازخورد مثبت را به کشور خود منتقل خواهند کرد و این امر موجب ایجاد موج و رشد تصاعدی سفر گردشگران به کشور خواهد شد.
رمضانی در ادامه به سابقه صادراتی شرکت خود اشاره و اظهار کرد: شرکت به دنبال ثبت جهانی یزد، اهتمام بیشتری به گسترش فعالیت‎ در رابطه با عرضه صنایع‌دستی یافته و بر این اساس تولید محتوا به زبان‌های مختلف و تبلیغ در هتل‌ها و مراکز گردشگری را آغاز کرده است تا گردشگران با معیارهای سنجش اعتبار و اصالت صنایع‌دستی آشنا شوند و با خرید صنایع‌‌دستی، خاطره خوشی به همراه خود ببرند.

مدیریت یکپارچه؛ ضامن رونق گردشگری
مدیرعامل شرکت شارستان مستقر در پارک علم و فناوری یزد، هم در این نشست با تاکید بر این‌که بافت تاریخی یزد تحت تاثیر میراث ملموس و ناملموس خود به ثبت جهانی رسیده است، تصریح کرد: بافت تاریخی پویای یزد به وسعت 700 هکتار عامل ملموس و همزیستی ادیان مختلف به‌عنوان عامل غیرملموس، ثبت جهانی یزد را رقم زده است.
ابوالفضل فلاح با اشاره به برنامه ششم توسعه، به موضوع گسترش گردشگری، تاکید و اظهار کرد: با مراجعه به تجربه جهانی کشورهای پیشرو در گردشگری، در‌می‌یابیم که موفقیت آن ها به دلیل ایجاد مدیریت یکپارچه گردشگری است و از این منظر یک قدم از ما جلوتر هستند.
فلاح ادامه داد: مدیریت صحیح گردشگری، رونق اقتصاد گردشگری را رقم می‌زند؛ لذا برای توسعه اقتصادی این حوزه نیاز است مدیریت یکپارچه گردشگری با استفاده از توانمندی‌های شرکت‌های دانش‌بنیان اجرایی شود.
وی بیان کرد: این امری است که مسئولان و مدیران کشور بر مفید و موثر بودن آن اذعان دارند.
فلاح در بخش دیگری از سخنانش، نبود آمار دقیق از گردشگران را یکی از چالش‎های مهم برای برنامه‌ریزی بخش‌‌های فعال دولتی و خصوصی عنوان و ابراز کرد: جهانی شدن نیاز به ساختارسازی جهانی دارد، اما ایران از سال 1997 نتوانسته است آمار دقیقی از گردشگران خود را در مجامع بین المللی اعلام کند و از سال 2007 اطلاعات دقیقی از کشورهایی که گردشگران از آنها وارد ایران می‌شوند، وجود ندارد.
مدیرعامل شرکت شارستان تصریح کرد: گاهی وجود نقیصه‌هایی در برنامه‌ریزی‌های مختلف تاثیر منفی می‌گذارد، زیرا امکان مخاطب‌شناسی برای ارائه محصول و خدمت مناسب‌تر از بین می‌رود و موجب می‌شود در انتخاب کشورهای هدف برای تبلیغات گردشگری دچار اشتباه شویم.
وی ادامه داد: 11 نهاد دولتی به طور مستقیم با گردشگری در ارتباط هستند، ولی اگر مدیریت واحد و استراتژیکی در این حوزه وجود داشت، می‌توانستیم آمار دقیق و لحظه‌ای گردشگران را داشته باشیم.

اهتمام بیشتر به صنایع‌دستی به عنوان سفیران فرهنگی
مدیرعامل شرکت ارمغان کویر ایرانیان مستقر در پارک علم و فناوری یزد، نیز در این نشست، صنایع‌دستی را سفیران فرهنگی هر جامعه‌ دانست و اظهار کرد: سفال، سرامیک و زیلو، صنایع‌دستی انحصاری استان یزد هستند و در هرکجای دنیا که دیده شوند، معرف این دیار خواهند بود. پس لازم است اصالت صنایع‌دستی حفظ و تایید شود.

اهمیت ویژه‌ استانداردسازی در بسته‌بندی و ظاهر صنایع دستی
سیدعلی پویا ادامه داد: فروشندگان صنایع‌دستی باید بتوانند ارزش محصول خود را به‌خوبی برای گردشگران معرفی کنند، زیرا براساس تحقیق میدانی 60 درصد از اطلاعاتی که گردشگران در مورد صنایع‌دستی به دست می‌آورند، از طریق گفت‌و‌گو با فروشندگان آنهاست.
وی با تاکید بر لزوم وجود آمار دقیق برای فعالیت موثر شرکت‌ها در عرصه صنایع‌دستی و گردشگری، عنوان کرد: در حال حاضر آمار دقیقی از کشورهای مبدا نداریم. اصولا کاری که براساس اطلاعات و آمار غلط و ناقص شروع شود، محکوم به شکست است.
البته وی معتقد است این که منتظر آمار بمانیم، نیز اشتباه است؛ چرا که در بسیاری از کشورهای دنیا، این آمارها از سوی بنگاه‌های خصوصی تهیه می شود و گاه آمار این شرکت‌ها و بنگاه‌های خصوصی بیشتر قابل اتکاست.

ضرورت هم افزایی در حوزه گردشگری و صنایع دستی
یکی دیگر از فعالان حوزه صنایع دستی نیز اظهار کرد: مشکلی که در یزد وجود دارد عدم وجود هم‌افزایی است؛ به‌طوری‎‎که حتی افرادی که در حوزه صنایع‌دستی و گردشگری فعال هستند، هم‌‌افزایی ندارند.
حمید روشن با تاکید بر این‌که نهادی مانند اداره‌کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری باید برای رفع این مشکل اقدام کند و در این راه از همراهی بخش خصوصی بهره ببرد، ادامه داد: در حال حاضر تحقیقات تخصصی زیادی در حوزه‌های گردشگری و صنایع‌دستی از سوی شرکت‌های مختلف انجام می‎‎شود، ولی دیگر فعالان در این حوزه‎‎ از آن بی‎‎اطلاع هستند.

راه‎‎اندازی سامانه ثبت اطلاعات گردشگران
معاون برنامه ریزی و سرمایه گذاری اداره‌کل میراث فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری استان نیز در این نشست، مشکلات آماری را بیشتر متوجه گردشگران داخلی دانست و گفت: گردشگران خارجی عموما از مبادی رسمی ‌وارد کشور می‎‎شوند و آمار دقیقی از آنها وجود دارد.
محمدرضا نصیری آمار دقیق تعداد گردشگران وارد شده به استان در سال گذشته را 130 هزار و 500 نفر ذکر و اظهار کرد: البته در‌مورد محل دقیق اقامت آنها این ضعف آماری وجود دارد که در این باره اداره اماکن، هتل‌ها و مراکز اقامتی ملزم به نصب نرم افزاری برای ثبت اطلاعات گردشگران شده‌اند.
به گفته وی، با وجود آمار دقیق با جزئیات در این حوزه، سیستم میراث فرهنگی استان تاکنون دستی بوده؛ بنابراین نرم‎‎افزار جامعی با کمک فاوای شهرداری در حال آماده‎‎سازی است که از نیمه شهریور‎‎ماه با اوج گرفتن ورود گردشگران به استان بهره برداری می‌شود.
نصیری ثبت اطلاعات اقامت گاه‌های بوم‌گردی را ویژگی بارز این سامانه خواند و گفت: به‌علت شرایط ویژه بافت تاریخی، تنها مرکز استان دارای اقامتگاه‎‎های بوم‌گردی است.
وی بیان کرد: متناسب با افزایش 10 برابری گردشگران استان، اقامت آنها نیز از یک شب به 2/2 شب افزایش یافته که استان را با کمبود ظرفیت اقامتی به ویژه در ایام اوج سفر مواجه کرده است.
نصیری در‌مورد استانداردسازی هتل‌ها و اماکن اقامتی نیز اظهار کرد: از 2 سال پیش به طور جدی استانداردسازی اماکن اقامتی مورد توجه قرار گرفته و امسال اولین شرکت در این حوزه شروع به فعالیت کرده است، ولی در عین حال از دیگر فعالان این حوزه نیز دعوت به همکاری می‎‎کنیم.

حفظ اعتبار یزد مهم‌تر از ثبت جهانی است
معاون صنایع‌دستی اداره‌کل میراث فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری استان نیز اظهار داشت: کارشناسان داخلی و خارجی هنگام پیگیری موضوع ثبت جهانی، بارها این نکته را متذکر می‌شدند که قبل از ثبت جهانی باید زیرساخت‌های آن فراهم شود و حفظ اعتبار یزد مهم‌تر از ثبت جهانی است.
محمدرضا دهقان مهرجردی با اشاره به اهمیت اصالت صنایع دستی گفت: در این رابطه اقدامات خوبی انجام گرفته است. به‌عنوان مثال اعطای نشان کیفیت به کارگاه‌های تولیدی صنایع‌دستی مختلف برای حفظ و تضمین اصالت محصولات و ایجاد اطمینان‌خاطر در گردشگران است؛ هرچند همچنان در این حوزه با کشورهای پیشرو در حوزه گردشگری فاصله زیادی داریم.